8 inzichten uit ons marktonderzoek over welzijn op het werk - deel 2

Hoe gaat het vandaag écht met welzijn op de werkvloer? Om dat in kaart te brengen, voerden we samen met iVOX een marktonderzoek uit bij meer dan 1.000 medewerkers en 300 HR-professionals in België. We peilden naar hun noden, verwachtingen en drempels rond welzijn op de werkvloer. In dit artikel focussen we op de belangrijkste inzichten rond de rol van leidinggevenden en hoe je  succesvol welzijnsinitiatieven kan uitrollen.  

Heb je graag meer mondelinge toelichting bij de cijfers uit het marktonderzoek? Herbekijk hieronder dan zeker ons webinar of luister naar onze podcast met ZigZagHR.   

Over één ding is HR het roerend eens: 86% gelooft dat welzijnsinitiatieven zonder leidinggevenden weinig kans hebben op slagen.  

Toch ervaren medewerkers dit anders:  

• Slechts 47% voelt zich aangemoedigd door hun leidinggevende om tijd te nemen voor hun welzijn  
• 41% van de bevraagden ervaart welzijn als een onderwerp dat enkel van belang is voor wie het moeilijk heeft  

Hier ligt een duidelijke kans: leidinggevenden zijn dé hefboom als het over welzijn op het werk gaat, maar worden vandaag nog niet overal optimaal ingezet. Dat ligt niet aan een gebrek aan bereidheid, maar eerder aan het ontbreken van de juiste tools, zoals (soft) skills, tijd en zelfvertrouwen om samen met HR de regie te nemen over het welzijn van medewerkers.

Wat betreft de vorm van initiatieven zien we duidelijke voorkeuren: 

• Medewerkers én HR kiezen liefst voor een on-site aanpak of een aanpak waarbij on-site en digitale initiatieven gecombineerd worden (= hybride)  
• Volledig digitale oplossingen zijn veel minder populair 

Tegelijk erkennen HR-professionals dat digitale tools: 

• Welzijn toegankelijker maken (68%) 
• Helpen om welzijnstrajecten breder uit te rollen (68%) 

Technologie speelt dus een belangrijke rol, maar blijft ondersteunend. De impact ontstaat in de combinatie met een bredere aanpak. 

Een van de meest consistente inzichten uit ons onderzoek is dat medewerkers “werken aan hun welzijn” nog te vaak ervaren als iets dat buiten de werkuren moet gebeuren. Het voelt voor hen aan als een extra taak, in plaats van een vanzelfsprekend onderdeel van de werkomgeving.  Dat wakkert het gevoel van tijdsgebrek extra aan. Daarnaast spelen ook sociale drempels een rol, zoals de vrees voor het oordeel van collega’s. 

Ook vanuit organisaties wordt deze uitdaging erkend. Zo geven ook de HR‑bevraagden aan dat er in de praktijk effectief onvoldoende ruimte is voor medewerkers om actief met hun welzijn bezig te zijn tijdens de werkuren. Daarnaast verwachten ze ook een lage betrokkenheid bij welzijnsinitiatieven, wat sterk samenhangt met het ervaren tijdsgebrek. Ook het gebrek aan ondersteuning door leidinggevenden en het (top)management wordt als een belangrijke drempel gezien. 

Welzijn lijkt dus nog niet verankerd in de dagelijkse werkcontext en wordt te vaak beschouwd als een bijkomende taak, in plaats van als een integraal onderdeel van het werk zelf dat tijdens de werkuren hoort plaats te vinden. Dat is nochtans een essentiële voorwaarde, die bovendien expliciet door de organisatie gecommuniceerd moet worden naar de medewerkers, aangezien zij dit niet vanzelfsprekend vinden. 

Een grote uitdagingen bij de lancering van eender welk welzijnsinitiatief, is betrokkenheid creëren. Zoals hierboven besproken, ervaren medewerkers welzijn nog te vaak als iets wat boven op het werk komt.   

Hoe je een initiatief aanbiedt en zichtbaar maakt is daarom van groot belang. Dit onderdeel van een welzijnsbeleid wordt nog te vaak onderschat.  

Volgens de bevraagde medewerkers werkt het volgende wél om hen in beweging te krijgen: 

• Communicatie via interne kanalen (46%) 
• Mond-tot-mondreclame via collega’s en/of ambassadeurs (42%) 
• fysieke zichtbaarheid op de werkplek (26%) 

Succesvolle initiatieven delen dus een aantal kenmerken: ze zijn eenvoudig, zijn geïntegreerd in de dagelijkse realiteit van medewerkers én worden herhaaldelijk onder de aandacht gebracht. Wat daarbij kan helpen is een ambassadeursnetwerk: een community van collega’s die de welzijnsinitiatieven mee ondersteunen en onder de aandacht brengen bij andere collega’s.  

Bovenstaande inzichten leggen een aantal knelpunten bloot en zo dus ook een aantal kansen. Om die kansen optimaal te benutten, hebben we twee concrete adviezen. 

1. Werk multidimensionaal  

Beperk je niet tot een loutere focus op het individu, maar kies voor een bredere, geïntegreerde aanpak van welzijn. Het IGLO-model (Individu, Groep, Leidinggevende, Organisatie) biedt hiervoor een sterk en praktisch kader. Door op elk van deze niveaus gerichte interventies te voorzien, vergroot je de kans op duurzame impact aanzienlijk. 

Wanneer welzijnsinitiatieven eerder ad hoc of los van elkaar worden uitgerold, blijven belangrijke schakels uit het IGLO-model onderbelicht. Dat gaat ten koste van de effectiviteit. Een doordacht en samenhangend actieplan is daarom essentieel. 

Onze ervaren consultants ondersteunen je graag bij het uitwerken van zo’n aanpak. Daarbij zetten ze bewust in op hybride trajecten, waarin on-site en digitale initiatieven elkaar versterken. Zo vergroot je niet alleen de impact, maar bereik je ook alle doelgroepen en lagen binnen je organisatie. 

2. Investeer in managers als hefboom  

Welzijn op het werk is een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever, leidinggevenden en medewerkers. Leidinggevenden vormen daarbij een van de krachtigste hefbomen, maar hebben nood aan duidelijke omkadering én ondersteuning. 

Het is essentieel dat leidinggevenden zélf het belang van welzijn inzien. Alleen zo kunnen ze die boodschap geloofwaardig uitdragen en actief ondersteunen binnen hun team. Zonder dat draagvlak wordt het moeilijk om welzijn te verankeren in de dagelijkse praktijk. 

Investeer daarom in het versterken van hun rol: train hen in het voeren van welzijnsgesprekken, het herkennen van signalen van overbelasting en het creëren van psychologische veiligheid. Zo groeit welzijn van een loutere HR-verantwoordelijkheid uit tot een integraal onderdeel van de werkrealiteit van iedereen in de organisatie. 

Benieuwd naar nog meer inzichten en adviezen? In deel 1 van dit artikel grasduinen we verder in ons marktonderzoek.